Duurzaamheid is meer dan CO2-uitstoot

dinsdag, 08 september 2009 15:41

Duurzaamheid gaat over meer dan alleen het milieu, en milieu is veel meer dan alleen CO2-uitstoot. In maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo) komt alles samen. Vakbonden houden zich natuurlijk bezig met internationale arbeidsnormen, met thema’s als dwangarbeid, het recht op organisatie en vrijwaring van discriminatie. “Maar we staan óók voor een beter milieu”, zegt FNV-beleidsmedewerker Lucia van Westerlaak.

Verbeter de wereld, begin bij jezelf. Hoe groen is de werkplek bij de FNV? “Bonden zoals FNV Bondgenoten screenen alle diensten en goederen die ze betrekken op duurzaamheid. De FNV Vakcentrale let vooral op zuinig energiegebruik, zoals het op tijd uitschakelen van kopieerapparaten en lichten. Er is een jaarlijkse update van haalbare maatregelen.”

FNV Company Monitor
Een belangrijk extern effect gaat uit van de FNV Company Monitor. “Daarmee controleren we of bedrijven zich houden aan de arbeids- en milieunormen die ze zelf zeggen te hanteren. Vaak hebben die meer met elkaar te maken dan je misschien zou denken.

“Ik ben betrokken bij ISO 26000, een nieuwe internationale handleiding voor MVO die volgend jaar klaar is. Ik heb gemerkt dat milieu vaak gaat over het betrekken van mensen in landen waar je filialen opent. Het is belangrijk dat mensen in de omgeving van een fabriek worden betrokken bij hoe die fabriek opereert. Denk aan afvalstoffen en werkgelegenheid. Eigenlijk gaat het allemaal om mensen. In China is veel oppervlaktewater vervuild geraakt door industrialisatie. Omwonenden hebben daar geen invloed op, terwijl ze vaak wel moeten eten van hun moestuinen. Een richtlijn als ISO 26 000 maakt ondernemers daar gevoelig voor. Ook dat is duurzaamheid.”

IMVO-verklaring
Ook in de Sociaal-Economische Raad is de FNV actief voor duurzaamheid. “In de SER hebben we een initiatief gesteund dat IMVO heet: internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen. Bedrijven moeten vanaf volgend jaar (2010) verslag uitbrengen wat ze wel en niet doen. De SER heeft een eigen mechanisme voor rapportages vastgesteld. Werkgeverskoepel VNO-NCW heeft het mede-ondertekend, dus de IMVO-verklaring geldt voor alle daarbij aangesloten bedrijven en bedrijfstakken. Bij veel bedrijven heerst ondanks de economische crisis gelukkig het gevoel dat duurzaamheid ook urgent is.”

CAO-afspraken
De FNV heeft haar cao-onderhandelaren op die IMVO gewezen, met de uitleg wat ze er aan de onderhandelingstafel mee kunnen doen. “Zij kunnen bedrijven dus met die verklaring benaderen, en ze houden aan de afspraak om maatschappelijk verantwoord ondernemen over de grenzen heen te monitoren en erover te rapporteren. Houden we ons aan de internationale arbeidsnormen? Doen onze toeleveranciers dat ook? Als een afspraak daarover dan ook nog in de CAO komt, kun je een bedrijf daar op het decentrale niveau nog beter aan houden.”

CO2-uitstoot
De SER heeft vorig jaar ook het advies Duurzame Globalisering uitgebracht. “Daarin hebben we ons tegenover de werkgevers sterk gemaakt om uit te gaan van voldoende vergaande doelstellingen voor CO2-uitstoot. Het gaat dan om targets die aansluiten bij de EU-doelstellingen en bij wat Nederland in EU-verband heeft toegezegd.”

Deskundigen van buiten
Heeft Lucia van Westerlaak nog concrete adviezen voor bedrijven? “Ja, doe een regelmatige check, en schakel daarvoor deskundigen van buiten in. Je hebt bijvoorbeeld het NEN-instituut, dat ook allerlei duurzaamheidsnormen hanteert. Een organisatie als MVO Nederland kan bedrijven ook deskundig bijstaan. En zorg ervoor dat je ondernemeningsraad hier alert op is, en er met de directie over praat. Overal zitten mvo-aspecten aan, zoals waar de goederen vandaan komen, de verpakking van voedsel in de kantine en energieverbruik.”

Met de trein?
En tips voor de bonden zelf? “Over de energiehuishouding van de gebouwen hebben we het al gehad. Voor vakbonden is mobiliteit ook erg belangrijk, voor al die onderhandelaren en hoofdbestuurders die kris-kras door het land reizen. Moet dat met een eigen auto, of kan het ook anders? FNV Bondgenoten is daar al actief mee bezig en biedt onderhandelaren aantrekkelijke NS arrangementen. Andere bonden kunnen zich daar misschien door laten inspireren. Thuiswerken kan duurzamer zijn, maar denk er aan dat je thuis ook energie verbruikt. Thuiswerken helpt wel tegen de files.”

Green New Deal
En niet te vergeten: de FNV heeft in januari 2009 met de Stichting Natuur en Milieu een investeringsplan voor groene banen gelanceerd. “Werk dat door de crisis verloren gaat, moet zoveel mogelijk worden omgezet naar nieuw werk in duurzame sectoren. Dat geeft werkgelegenheid die ook op de langere termijn blijvend is.”

Links:
FNV Company Monitor
IMVO - internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen
Groen Plan levert 100 duizend banen op